Elektroretinografie (afgekort ERG) is een van de belangrijkste onderzoeken die in de veterinaire oogheelkunde worden uitgevoerd. Het stelt in staat om de elektrische activiteit van het netvlies te beoordelen, dat wil zeggen om te controleren of de lichtgevoelige receptoren in de vorm van kegels en staafjes correct functioneren. Wanneer zijn er aanwijzingen voor het uitvoeren van een ERG-onderzoek? Hoe verloopt het? Hoe bereid je een hond voor op elektroretinografie?
Om de essentie van de ERG-onderzoek te begrijpen, moet men uitleggen waar het netvlies in het oog eigenlijk voor dient. In grote lijnen – het is verantwoordelijk voor het zien van bepaalde beelden. Het ontvangt namelijk lichtprikkels en zet deze om in een elektrische impuls, die vervolgens via zenuwen naar de hersenen wordt doorgestuurd. In het netvlies bevinden zich lichtgevoelige receptoren – kegels en staafjes, die respectievelijk verantwoordelijk zijn voor het zien van kleuren en vormen. Als hun werking op enige manier verstoord wordt, heeft dit invloed op de staat van het gezichtsvermogen van het dier.
Wanneer wordt het ERG-onderzoek uitgevoerd?
ERG wordt routinematig uitgevoerd vóór de operatie voor cataractverwijdering bij honden. Deze ziekte veroorzaakt namelijk vertroebeling van de lens, waardoor het moeilijk is om de staat van het netvlies te beoordelen tijdens een standaard oogonderzoek. Dit is belangrijk, omdat eventuele schade aan het netvlies als een contra-indicatie wordt beschouwd voor het uitvoeren van de cataractoperatie.
Bovendien is ERG een van de meest effectieve methoden voor het juist diagnosticeren van verschillende soorten netvliesziekten, vooral die waarbij aanvankelijk geen oftalmologische stoornissen zichtbaar zijn (bijvoorbeeld netvliesdysplasie, dagblindheid, waar onder andere kortharige Duitse staande honden en Alaskan Malamute’s mee worstelen, plotselinge verworven netvliesdegeneratie, enz.).
Elektroretinografie wordt ook gebruikt voor de diagnose van de beginvorm van progressieve netvliesatrofie (PRA) en dysplasie van de staafjes of kegels (rcd). Deze aandoeningen komen het vaakst voor bij rassen zoals Collies, Noorse Elkhounds, Cocker Spaniels, Amerikaanse en Engelse Labrador Retrievers, Poedels en Ierse Setters.
Hoe verloopt het ERG-onderzoek?
ERG is een volledig veilige en pijnloze procedure voor honden. Afhankelijk van het protocol duurt het ongeveer 10 tot 45 minuten. In eerste instantie wordt het dier voorbereid op de elektroretinografie. De patiënt wordt in volledige anesthesie gebracht, ligt op de tafel en wordt aangesloten op specialistische apparatuur. Twee elektroden worden subcutaan geplaatst, terwijl de derde in de vorm van een lens op het hoornvlies wordt aangebracht. Anesthesie wordt niet alleen toegediend om het comfort van de hond tijdens het onderzoek te vergroten, maar ook om zijn bewegingen te beperken. Het dier moet namelijk stil blijven om de testresultaten zo betrouwbaar mogelijk te maken. Voor de aanleg van de lens krijgt de hond speciale oogdruppels die het hoornvlies verdooft en de pupillen verwijdt.
Het hele onderzoek vindt plaats in volledige duisternis. Dit is om de invloed van daglicht uit te sluiten en de respons van de individuele netvliescellen op de geprojecteerde lichtprikkels te versterken.
Waaruit bestaat het ERG-onderzoek?
De electrode geregistreert de elektrische activiteit van dit deel van het oog. Dit manifesteert zich als een respons op een bepaalde prikkel. Het resultaat is een speciale grafiek, waarop de waarde van het ontvangen signaal zichtbaar is, wat bovendien in een specifieke tijdspanne is gedefinieerd. Op basis hiervan wordt de toestand van het netvlies en zijn verschillende elementen vastgesteld. De resultaten van de ERG-onderzoek zouden moeten worden geïnterpreteerd door een daartoe opgeleide dierenarts.
Direct na het onderzoek wordt de hond wakker gemaakt. Na een korte tijd kan het dier met de eigenaar naar huis terugkeren.
Hoe bereid je een hond voor op het ERG-onderzoek?
Hoewel het ERG-onderzoek pijnloos en veilig is, is het verstandig om je goed voor te bereiden. Ten eerste moet het dier nuchter naar de dierenarts worden gebracht. De laatste maaltijd moet ongeveer 8-12 uur voor de elektroretinografie aan de huisdier worden gegeven. Gedurende deze tijd mag de hond alleen water krijgen (vooral belangrijk in de zomer).
Je moet ook onthouden dat de viervoeter na het onderzoek zeer waarschijnlijk wat in de war zal zijn. Het is dan verstandig om hem extra zorg te geven en niet te veel te forceren. Het kan zelfs tot een dag duren voordat de hond volledig hersteld is na de anesthesie.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het Veterinaire Oogheelkundecentrum EyeVet Wrocław: https://eyevet.pl/pl